Chủ tiệm hay thợ 1099: khác nhau thế nào

Tóm tắt

Người làm trong tiệm nail có thể là nhân viên (employee), thợ 1099 (independent contractor, thợ độc lập), người thuê ghế (booth renter) hoặc chủ tiệm. Bạn thuộc loại nào thì khai thuế theo cách đó. Nhân viên nhận W-2 và khai như khoá "Khai thuế cá nhân lần đầu". Ba loại còn lại là người tự làm chủ: khai Schedule C (lãi lỗ kinh doanh) và Schedule SE (thuế tự làm chủ). Bài này giúp bạn xác định bạn thuộc loại nào và từ đó cần chuẩn bị gì cho năm thuế 2026.

Bốn vai thường gặp ở tiệm nail

Vai	Nhận giấy gì	Thuế đã bị trừ chưa	Khai gì
Nhân viên	W-2	Rồi: thuế thu nhập, Social Security, Medicare	Form 1040
Thợ 1099	1099-NEC (nếu tiệm trả từ $2,000 năm 2026)	Chưa	Form 1040, Schedule C, Schedule SE
Người thuê ghế	Thường không có, hoặc 1099-K nếu khách trả qua thẻ, ứng dụng	Chưa	Form 1040, Schedule C, Schedule SE
Chủ duy nhất của tiệm hoặc LLC một chủ	1099-K từ công ty thẻ	Chưa	Form 1040, Schedule C, Schedule SE

Tên gọi trong hợp đồng không quyết định. IRS xét ba nhóm dấu hiệu: ai điều khiển cách làm và giờ làm, ai lo phần tiền bạc (mua dụng cụ, định giá, thu tiền, chịu lời lỗ), và quan hệ có lâu dài, có phúc lợi kiểu nhân viên không. Tiệm xếp lịch, định giá và đưa dụng cụ thì người làm thường giống nhân viên. Không chắc thì tiệm hoặc người làm gửi Form SS-8 để IRS quyết định. Khoá nghề thuế (khoá 3, bài 2) nói kỹ về cách xếp loại.

Người tự làm chủ phải lo thêm gì

• Không ai trừ thuế trước cho bạn. Bạn tự để dành, và thường phải nộp estimated tax (thuế ước tính) theo quý bằng Form 1040-ES.
• Lợi nhuận ròng từ $400 trở lên thì phải khai và tính SE tax (self-employment tax, thuế Social Security và Medicare của người tự làm chủ). Mức SE tax là 15.3% trên 92.35% lợi nhuận, phần Social Security chỉ tính đến mức trần của năm.
• Một nửa SE tax được trừ khi tính AGI.
• Bạn được trừ chi phí làm ăn (bài 4), nên cần giữ sổ sách (bài 2).

Mục	Năm thuế 2025	Năm thuế 2026
Ngưỡng tiệm phải gửi 1099-NEC	$600	$2,000
Mức trần Social Security trong SE tax	$176,100	$184,500
Hạn kỳ thuế ước tính cuối	15/1/2026	15/1/2027

Dù không nhận 1099-NEC, tiền công vẫn là thu nhập phải khai.

Ví dụ

Năm 2026 ở Bella Nails Studio (tiệm demo) có hai người làm móng:

Chị Thu là nhân viên, lương $36,000 cả năm. W-2 box 4 và box 6 cho thấy tiệm đã trừ Social Security và Medicare: $36,000 × 7.65% = $2,754. Tiệm đóng thêm phần của chủ cũng bằng $2,754. Chị Thu không phải tính SE tax.

Chị Kim thuê ghế, tự có khách, tự định giá. Năm 2026 chị thu $52,000, trả tiền thuê ghế $13,000 và mua dụng cụ $4,000.

• Lợi nhuận (Schedule C): $52,000 − $13,000 − $4,000 = $35,000.
• Phần chịu SE tax: $35,000 × 92.35% = $32,322.50.
• SE tax: $32,322.50 × 15.3% = $4,945.34.
• Một nửa được trừ khi tính AGI: $4,945.34 ÷ 2 = $2,472.67.

Chị Kim tự đóng cả hai phần Social Security và Medicare, nên SE tax là 15.3%, gấp đôi 7.65% của nhân viên.

Thực hành trên DynaTax AI

Chỉ dùng dữ liệu demo.

1. Nếu bạn là nhân viên có W-2: dùng tài khoản khách hàng, gõ "khai thuế" trong chat và đính kèm W-2 như khoá "Khai thuế cá nhân lần đầu".
2. Nếu bạn là thợ 1099, người thuê ghế hoặc chủ tiệm: dùng tài khoản doanh nghiệp. Trong chat, gõ "làm sổ sách" để Dyna nhận sao kê ngân hàng (bài 2).
3. Trong chat khai thuế cá nhân, ở danh sách "Bạn có thuộc trường hợp nào dưới đây không?", mục "Tiền không có trong các mẫu đơn đã gửi (làm thêm, cho thuê, cờ bạc…)" là nơi báo thu nhập tự làm chủ. [Kiểm tra màn hình: thu nhập Schedule C từ sổ sách doanh nghiệp có tự vào tờ khai cá nhân không]
4. Hỏi Dyna: "Năm 2026 lợi nhuận $35,000 thì SE tax là bao nhiêu?". So với phép tính ở trên.

Nguồn

• Independent contractor (self-employed) or employee? (IRS): ba nhóm dấu hiệu, Form SS-8.
• Instructions for Forms 1099-MISC and 1099-NEC, Rev. 12/2026 (IRS): ngưỡng $2,000 từ năm 2026.
• P.L. 119-21 (OBBBA), §70433: ngưỡng $600 tăng lên $2,000.
• Schedule SE (IRS): 92.35%, 15.3%, mức $400, một nửa SE tax được trừ.
• SSA contribution and benefit base: $176,100 (2025), $184,500 (2026), 6.2% và 1.45%.
• Publication 505 (2026) (IRS): hạn thuế ước tính 2026.
• Self-employed individuals tax center (IRS)
• Ứng dụng DynaTax AI: chat khai thuế, chat làm sổ sách (xem ngày 01/11/2026).